Devir hızı çoğu şirkette geriye dönük bir rakam olarak raporlanır: Geçen yıl kaç kişi ayrıldı, oran neydi, hangi departmanda yüksekti? Bu bilgi değerlidir ama geç gelir. İK analitiğinin asıl katkısı, ayrılık riskini kişi henüz ayrılmadan görünür kılmaktır. Bunun için karmaşık modellere ihtiyaç yok; çoğu şirket gereken verinin büyük kısmına zaten sahip.
Önce doğru ölçmek
Tek bir devir hızı oranı, farklı sorunları aynı rakamın içinde gizler. Anlamlı bir analiz için en az üç ayrım gerekir:
- Gönüllü ve gönülsüz ayrılık
- İlk 12 ayda ayrılanlar
- Yüksek performanslı ayrılanlar
- Departman ve yönetici kırılımı
Ortalama çalışan sayısı, ay başı ve ay sonu çalışan sayısının ortalamasıdır. Yıllık oran için aylık oranlar toplanabilir ya da yıl içindeki toplam ayrılış yıllık ortalama çalışan sayısına bölünebilir.
Erken uyarı veren göstergeler
Ayrılık riskiyle ilişkili göstergeler şirketten şirkete değişse de, aşağıdakiler pek çok kurumda öne çıkar:
1Ücretin bant içindeki konumu
Uzun süredir bandın alt çeyreğinde kalan ya da piyasa medyanının belirgin altında ücret alan çalışanlar, dış tekliflere daha açıktır.
2Terfi ve gelişim durgunluğu
Aynı rolde beklenen süreden uzun kalan, son dönemde eğitim almamış ya da gelişim planı olmayan çalışanlar risk grubundadır.
3Yönetici değişimi
Yöneticisi yakın zamanda değişen ekiplerde ayrılıklar sıklıkla artar. Ekip bağlılığının önemli bir bölümünün yöneticiyle ilişkili olduğu düşünüldüğünde bu şaşırtıcı değildir.
4Devamsızlık ve izin örüntüsü
Kısa süreli ve sık devamsızlıklardaki ani artış, iş yükü ya da motivasyon sorununun habercisi olabilir.
Erken uyarı sistemini kurmak
- Verileri tek yerde birleştirin. Bordro, organizasyon, performans ve eğitim verisi aynı çalışan kimliği üzerinden eşleşmeli.
- Geçmiş ayrılıkları inceleyin. Son iki yılda ayrılanların ayrılıktan önceki altı aydaki göstergelerine bakın.
- Basit bir risk skoru tanımlayın. Önce üç dört göstergeyle başlayın; karmaşık modele ancak veri biriktikçe geçin.
- Sonucu yöneticiye eylem olarak sunun. Skor değil, “bu çalışanla gelişim görüşmesi planlayın” gibi somut bir öneri gösterin.
- Etkiyi izleyin. Müdahale yapılan ve yapılmayan gruplardaki ayrılıkları karşılaştırın.
Etik ve hukuki sınırlar
Ayrılık riski analizi kişisel veriyle çalışır. KVKK kapsamında çalışanların bu analizden aydınlatma metniyle haberdar edilmesi, verilerin amaçla sınırlı kullanılması ve sonucun tek başına bir işlem gerekçesi yapılmaması gerekir. Analizin amacı çalışanı elemek değil, kaybetmeden önce desteklemektir.
İyi bir erken uyarı sistemi kimin ayrılacağını tahmin etmekle değil, kimin kalması için ne yapılabileceğini göstermekle değerlidir.
Sonuç
Devir hızını yönetmek için gelecek yılın raporunu beklemek gerekmiyor. Doğru ayrıştırılmış birkaç gösterge ve düzenli bir izleme ritmi, ayrılıkların önemli bir bölümünü önceden fark etmeyi sağlar.
